MeteoPlus - profesjonalna prognoza pogody dla Ciebie i Twojej firmy. Biuro prognoz pogody i ekspertyz środowiskowych
Sprzedaż profesjonalnego sprzętu meteorologicznego
Dystrybucja automatyki pomiarowej do celów przemysłowych
Strona główna Galeria Linki O nas Kontakt

Warto wiedzieć...

Świat w oku satelity

Wiosna wiośnie nierówna – część II: Przeminęło z wiatrem (od oceanu)



     Polska leży w strefie klimatu umiarkowanego o charakterze przejściowym, pomiędzy odmianą oceaniczną a kontynentalną. Charakter oceaniczny klimat zawdzięcza bliskości Oceanu Atlantyckiego, który stanowi ogromny rezerwuar niezamarzniętej wody, zdolnej do parowania do atmosfery. Klimat kontynentalny jest tymczasem związany z wnętrzem Eurazji, które jest najbardziej „lądowym” obszarem na Ziemi. Tu znajdziemy najmocniej oddalony od wybrzeża morskiego punkt na naszej planecie (to okolice miasta Urumczi w Chinach). Jak widać, rodzaj podłoża silnie wpływa na to, co dzieje się z zalegającym ponad nim powietrzem. W ten sposób nad rozległymi obszarami lądowymi powstają kontynentalne masy powietrza, a nad obszarami mórz i oceanów – masy oceaniczne. W zależności od szerokości geograficznej mogą być to masy w wydaniu zwrotnikowym, umiarkowanym (nazywanym przez meteorologów polarnym) czy arktycznym. Na naszej szerokości geograficznej zimą nad lądem powietrze ulega silnemu wychłodzeniu, natomiast latem powietrze kontynentalne jest zazwyczaj mocno nagrzewane. Jedno, co łączy wszystkie pory roku nad lą
dem to relatywnie niewielkie zasoby pary wodnej w powietrzu. Powietrze oceaniczne zaś wykazuje mniejsze różnice temperatury w ciągu roku, za to przez cały rok jest bardziej wilgotne i przynosi częstsze opady atmosferyczne. Dzięki temu np. Wyspy Brytyjskie mają znacznie łagodniejszy pod względem termicznym, ale bardziej wilgotny klimat, niż położone na tej samej szerokości geograficznej obszary południowej Syberii.


       Gdyby założyć, że wiatr w Polsce wieje „sprawiedliwie” ze wschodu i zachodu, można by przyjąć, że będą napływać do nas na przemian porcje oceanicznej i kontynentalnej masy powietrza. W rzeczywistości jednak dominuje u nas zachodni kierunek cyrkulacji powietrza, a oznacza to tyle, że powietrze znad Oceanu Atlantyckiego dociera do nas znacznie częściej. Rola Oceanu Atlantyckiego nie ogranicza się jednak tylko do kształtowania napływających do nas mas powietrza. Tworzą się tam także głębokie układy niskiego ciśnienia (czyli po prostu niże), które sterują przepływem wszelkich mas powietrza nad znaczną częścią Europy. To właśnie dzięki nim oceaniczne powietrze może tak często docierać nad Polskę, przynosząc zimą pogodę odwilżową, latem natomiast ochłodzenie, opady deszczu i burze. Owe niże atlantyckie tworzą się dzięki dużemu kontrastowi temperatury pomiędzy ciepłą wodą (którą tłoczy na północny wschód ciepły Prąd Północnoatlantycki) a zimnym, arktycznym powietrzem, które spływa tam „porcjami” znad Grenlandii i kanadyjskiej części Arktyki. Zimne powietrze ogrzewa się od dużo cieplejszej wody, a następnie unosi się, dając początek nowemu niżowi atmosferycznemu. Ponieważ opisywane niże najczęściej tworzą się w szeroko pojętym rejonie Islandii, nazywamy je Niżami Islandzkimi (patrz: rysunek 1).

 
Rys. 1: Główny obszar tworzenia się Niżów Islandzkich (najintensywniej cyklogeneza zachodzi tu jesienią i zimą)

 
       Dzięki częstemu tworzeniu się niżów, nad północną częścią Oceanu Atlantyckiego notuje się średnio niższe ciśnienie atmosferyczne, niż nad środkową częścią tego Oceanu (w pobliżu archipelagu Azorów oraz wybrzeży zachodniej Afryki). Tam bowiem dużo cieplejsze od wody, zwrotnikowe powietrze ochładza się od niej i nie unosi się w górę. Dominują tam pogodne wyże, określane na ogół mianem Wyżu Azorskiego, a ciśnienie jest oczywiście wysokie. Taki stan rzeczy utrzymuje się najczęściej, ale nie zawsze. My zaś zawdzięczamy mu najbardziej typowe dla Polski rodzaje pogody, właściwe dla różnych pór roku. Ale cóż… niestety również nie zawsze. Więcej na ten temat już niebawem – oczywiście w dziale: Warto wiedzieć. Dowiemy się m. in. czym jest indeks NAO i jak za jego pomocą tłumaczymy zmienność cyrkulacji powietrza. Zapraszamy! :D

Data dodania: 18.04.2013r.
Autor: Michał Godek
wstaw na FB