MeteoPlus - profesjonalna prognoza pogody dla Ciebie i Twojej firmy. Biuro prognoz pogody i ekspertyz środowiskowych
Sprzedaż profesjonalnego sprzętu meteorologicznego
Dystrybucja automatyki pomiarowej do celów przemysłowych
Strona główna Galeria Linki O nas Kontakt

Warto wiedzieć...

Świat w oku satelity

Rosa, szron, a może rosa biała?


Piątkowy poranek przywitał nas białym osadem powstałym w trakcie nocy zarówno na trawie jak i maskach i szybach naszych samochodów. Czym był tak na prawdę ten osad? Wielu bez namysłu wskazałoby na szron, jednakże taka odpowiedź byłaby tylko połowicznie poprawna, gdyż w rzeczywistości w wielu miejscach była to rosa biała, na której powierzchni w godzinach porannych zaczęły powstawać kryształki szronu, głównie w postaci słupków. Aby dowiedzieć się więcej na ten temat, np. jak powstaje rosa biała, zapraszamy do lektury dalszej części artykułu, a także do odwiedzenia Galerii, gdzie znajduje się dokumentacja tego epizodu pogodowego.

 

Pora na jesienny szron


W nocy z czwartku na piątek (11-12.10.2012), w okolicznościach pogody antycyklonalnej związanej z przejściem nad Dolnym Śląskiem mobilnego centrum wyżu kompensacyjnego, w praktycznie bezwietrznych warunkach panujących w dolnej troposferze, we Wrocławiu doszło do znacznego radiacyjnego spadku temperatury powietrza. W godzinach wczesnoporannych temperatura zmierzona na wysokości 2 m nad poziomem gruntu we wschodniej części Wrocławia obniżyła się do -1,0˚C, przy czym minimum termiczne wystąpiło ok. godz. 6:30-7:00 czasu lokalnego. Nieznacznie później, tj. w trakcie porannego terminu pomiarowego, o godz. 06:00 GMT (8:00 czasu lokalnego) we wschodniej części miasta odnotowano 0,2˚C (w tym samym czasie w zachodniej części miasta było 0,3˚C). Warto jednak zauważyć, że temperatura mierzona 5 cm nad powierzchnią gruntu, obniżyła się tego poranka znacznie bardziej. We wschodniej części miasta zanotowano spadek temperatury przygruntowej poniżej wartości -6,0˚C.

W związku z oczekiwanym spadkiem temperatury powietrza do poziomu temperatury punktu rosy, na terenie całego wrocławskiego odcinka Pradoliny Odry zaobserwowano, miejscami dość wydajne osady stałe w postaci szronu lub szronu na rosie białej. Rosa biała, jest to nic innego, jak typowa rosa powstająca na drodze kondensacji pary wodnej na wychłodzonych radiacyjnie powierzchniach, która ulega następnie zamarznięciu. Szczególnie sprzyjającymi ku temu powierzchniami są miejsca, obiekty, ulegające największemu wychłodzeniu, czemu sprzyja ich mała pojemność cieplna i słabe przysłonięcie nieboskłonu. Jednymi z lepszych "kondenserów" pary wodnej są źdźba trawy ale także metalowe elementy małej architektury miejskiej, a także maski samochodowe. Istnieją dwa podstawowe warunki do powstania rosy białej. W pierwszej kolejności musi nastąpić wychłodzenie powierzchni poniżej temperatury punktu rosy, przy czym jej temperatura nie może spaść poniżej 0°C. Drugim warunkiem jest dalsze wychłodzenie powierzchni i zalegającego bezpośrednio nad nią powietrza poniżej punktu potrójnego wody, czego efektem jest zamarznięcie powstałych uprzednio kropel rosy i tym samym powstanie rosy białej. Jeśli spadek temperatury będzie postępował, na powierzchni rosy białej, może zostać zainicjowany proces formowania się osadu ale tym razem już w postaci szronu powstającego w drodze resublimacji pary wodnej (bezpośredniego przejścia wody z fazy gazowej do stałej). Jak można dostrzec na zdjęciach zamieszczonych w Galerii o poranku 12 października, na zamarzniętych kroplach rosy lub bezposrednio na powierzchni dominowała słupkowa forma kryształków szronu, co świadczy o znacznym wychłodzeniu się tych powierzchni, tj poniżej -4°C (Qu et al, 2006; Wu et al., 2007; Piucco et al., 2008).

Istnieją również bardziej ogólne zasady występowania poszczególnych rodzajów osadu, oczywiście przy założeniu, że temperatura każdorazowo spadnie poniżej punktu rosy:

  • rosa − temperatura powierzchni i temperatura punktu rosy > 0°C
  • rosa biała − temperatura powierzchni < 0°C, temperatura punktu rosy > 0°C
  • szron − temperatura powierzchni i temperatura punktu rosy < 0°C

Podczas porannego wzrostu temperatury powietrza, w warunkach szybko zwiększającego się niedosytu wilgotności, część zdeponowanego osadu ulega sublimacji (temperatura pozostaje < 0°C) lub parowaniu (temperatura > 0°C). Pozostała część stopionych rosy białej i szronu, spływa grawitacyjnie w kierunku gruntu, zwilżając np. glebę. Proces ten objawia się czasem w spektakularny sposób, gdy w pogodny poranek ze spadzistych dachów pokrytych blachą spływa strużką woda. Skraplanie się pary wodnej na wychładzających się nocą powierzchniach, m.in. dachach, od kilkunastu lat próbuje się wykorzystywać w strefach o znacznym deficycie wody ale więcej o tym przy kolejnej okazji.

 

MeteoPlus - profesjonalna prognoza pogody
MeteoPlus - profesjonalna prognoza pogody



Dla zainteresowanych:

Galeria zdjęć: Rosa biała i szron

Data dodania: 14.10.2012r.
Autor: Michał Godek, Grzegorz Gałek
wstaw na FB